- Temel Hesaplama Mantığı
Kuyumcu altını şu formülle hesaplar:
Net Ödeme =
Gram x Saflık Oranı x Güncel Alış Fiyatı
Buradaki kritik nokta:
Saflık oranı (ayar farkı).
- Ayar Nedir? Neden Fiyat Düşer?
24 ayar = %99,9 saflık
22 ayar = %91,6 saflık
18 ayar = %75 saflık
Örneğin:
10 gram 22 ayar bilezik bozduruyorsanız:
10 x 0,916 = 9,16 gram saf altın
Kuyumcu hesaplamayı saf altın üzerinden yapar.
Kayıp gibi görünen fark aslında alaşım payıdır.
- Alış–Satış Makası (Asıl Fark Burada)
Ekranda gördüğünüz gram fiyatı genelde “satış” fiyatıdır.
Siz bozdururken “alış” fiyatı geçerlidir.
Örnek:
Gram satış: 2.500 TL
Gram alış: 2.450 TL
50 TL fark = makas.
Gerçek kayıp çoğu zaman buradan gelir.
- İşçilik Neden Geri Gelmez?
Takı altın alırken ödediğiniz işçilik:
• Tasarım
• Marka
• Ustalık
Bozdururken geri ödenmez.
Bu nedenle yatırım için:
Ziynet (çeyrek, yarım, tam) veya gram altın
daha avantajlıdır.
- Hasar ve Hurda Farkı
Kırık, ezik, kopuk takılar:
“Hurda” kategorisinde değerlendirilir.
Bazı kuyumcular:
Gram fiyatından ek iskonto uygulayabilir.
Bu durumda farklı yerlerden teklif almak avantajlıdır.
- Darphane ve Marka Farkı
Darphane basımı ürünler genelde tam fiyat üzerinden alınır.
Bazı özel marka gram altınlarda:
Düşük alım fiyatı verilebilir.
Alırken marka seçimi, satarken avantaj sağlar.
- Gerçekten Gizli Kesinti Var mı?
Şu durumlarda olabilir:
• Terazi şeffaf değilse
• Gram yuvarlama yapılırsa
• Hasar gerekçesi net açıklanmazsa
• Fiyat sözlü söylenip hesap gösterilmezse
Şeffaf kuyumcu:
• Gramı gösterir
• Ayarı açıklar
• Hesabı sizinle birlikte yapar
- Kendiniz Nasıl Hesap Yaparsınız?
Adım 1: Gramı öğrenin
Adım 2: Ayar oranını bilin
Adım 3: Güncel alış fiyatını sorun
Adım 4: Çarpımı kendiniz yapın
Örnek:
20 gram 22 ayar bilezik
Alış fiyatı: 2.450 TL
20 x 0,916 = 18,32 gram saf altın
18,32 x 2.450 = 44.884 TL
Yaklaşık ödeme budur.
En Sık Yapılan Hatalar
• Satış fiyatını referans almak
• Ayarı bilmemek
• İşçilik geri gelecek sanmak
• Tek kuyumcuya sormak
• Hesabı kontrol etmemek
Mini Kontrol Listesi
☐ Gramı gördüm
☐ Ayarı biliyorum
☐ Alış fiyatını sordum
☐ Hesabı kendim yaptım
☐ En az 2 yerden fiyat aldım
Altın bozdururken “gizli kesinti” çoğu zaman yoktur.
Ama hesap bilinmediğinde kayıp hissi oluşur.
Bilgi varsa sürpriz yoktur.
Hesap varsa pazarlık gücü vardır.
Altını satarken panik değil, matematik kazandırır.